ขณะนี้ นานาประเทศ ให้ความสนใจกับ วิกฤตการณ์ ระหว่างประเทศ ใน เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การเจรจานี้ ไม่ใช่เพียงแค่ รายงานข่าวทั่วไป แต่ ทุกคำพูด ทุกย่างก้าว ของเหล่านักการทูต และ คณะผู้แทน ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ ทิศทาง ว่า ราคาพลังงาน ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ ตลาดทุนระหว่างประเทศ จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ นักลงทุนรุ่นใหม่ ที่อาจจะ รู้สึกว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น เรื่องไกลตัว ในความเป็นจริงแล้ว ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น ช่องทางยุทธศาสตร์ ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ หนึ่งในห้า ของโลก ยังคงเผชิญกับ ความเสี่ยง ทุกสิ่งทุกอย่าง ตั้งแต่ ราคาพลังงานในชีวิตประจำวัน ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง เสถียรภาพ ของผู้ประกอบการไทย ย่อมหลีกเลี่ยงผลกระทบไม่ได้อย่างแน่นอน
ก่อนที่จะวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบัน ต้องศึกษา ฉากทัศน์ ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี อันนำมาสู่ความตึงเครียด โดยเรื่องราวทั้งหมด เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ ที่เป็นประวัติการณ์ ต่อประเทศอิหร่าน โดยมีเป้าหมายหลัก โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ นำไปสู่ความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง แน่นอนว่า ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ ตอบแทน ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี ฐานทัพและพันธมิตร และที่สำคัญที่สุดคือการประกาศ ปิดช่องแคบฮอร์มุซ อันส่งผลให้เกิดการชะงักงัน ของตลาดพลังงานโลก ในทันที
หลังจากที่สถานการณ์ความตึงเครียด ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง ทางด้าน ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา ทำหน้าที่ ติดตามต่อได้ที่นี่ เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย ที่ทั้งสองฝ่ายให้ความไว้วางใจ จนกระทั่งสามารถ จัดทำ มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเปิดทาง นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ระดับทวิภาคี ในกรุงอิสลามาบัด ซึ่งแม้ว่าจะใช้เวลา หลายสิบชั่วโมง แต่ ในท้ายที่สุด ก็ยังไม่สามารถ บรรลุข้อตกลงที่ถาวรได้
ในการประชุม รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน เป็นศูนย์รวมของ คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ จากวอชิงตันและเตหะราน โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน ชุดใหญ่ ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ทางด้าน คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย ประธานรัฐสภาและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ กลายเป็นทางตัน มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดละ คือ:
ความไม่ลงรอย ในการเจรจารอบดังกล่าว ชี้ให้เห็น ช่องว่างทางความคิด ที่ยากจะประสาน แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย จวนเจียนจะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข เชิงลึก ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ไม่อาจสร้างปาฏิหาริย์ได้
เมื่อเข้าสู่ ช่วงเวลาต่อมา ความตึงเครียดกลับ ทวีความซับซ้อนและ ท้าทายสายตาชาวโลก มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน บินตรงไปยัง พื้นที่เจรจาในปากีสถาน แต่กลับมีกระแสข่าว จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ระบุว่า ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม แบบเผชิญหน้า กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ทางด้าน ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า ผู้แทนระดับสูง มีความพร้อมที่จะเดินทางไป พิจารณาเงื่อนไข ทว่าสถานการณ์กลับพลิกผันในนาทีสุดท้าย
ผู้นำสหรัฐฯ ได้ประกาศยกเลิก ส่งคณะผู้แทน อย่างกะทันหัน เนื่องจากมองว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังไม่มีความพร้อม และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล โดยหันไปเน้น การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ และการทูตทางอ้อมแทน กระบวนการนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย ได้เดินทางออกจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โอกาสในการสร้างความร่วมมือ ต้องสิ้นสุดลง โดยที่ยังไม่ได้เริ่มหารืออย่างเป็นทางการ
เพื่อให้เข้าใจ ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ จำเป็นต้องศึกษา ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ อันเป็นช่องแคบ ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในเชิงยุทธศาสตร์ แต่ทำหน้าที่เป็น ประตูลำเลียง ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล ของปริมาณ การค้าพลังงานทั่วโลก กลุ่มประเทศอุตสาหกรรม ต่างต้องพึ่งพา เส้นทางคมนาคมนี้ เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน
ในช่วงที่เกิด วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล รวมถึงการสกัดกั้น ความขัดแย้งในพื้นที่ ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เมื่อมีการตรวจพบการวางทุ่นระเบิด ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง วิเคราะห์ว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย ต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่าครึ่งปี ซึ่งหมายความว่า ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ บรรลุความเข้าใจ ในวันนี้ การคมนาคมขนส่งทางทะเล ให้กลับมา เป็นปกติและปลอดภัย ย่อมต้องเผชิญกับความล่าช้า
ในท่ามกลาง วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ ปัจจัยที่มองข้ามไม่ได้ คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการสร้างสันติภาพ แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน ไม่ได้ถูกมองว่าเป็น ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก ทว่าในวิกฤตครั้งนี้ ผู้นำรัฐบาลและกองทัพ สามารถรักษาความสัมพันธ์และ กลไกการเจรจา กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน อย่างเหนียวแน่น
ความพยายามดังกล่าว ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" โดยเน้นการ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้กลายเป็น กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว ซึ่งมีประโยชน์อย่างยิ่ง เพราะมันหมายความว่า ถึงแม้ว่าโต๊ะเจรจาในปัจจุบันจะว่างเปล่า แต่ช่องทางในการติดต่อและ แนวทางในการแก้ปัญหา พลังงาน ยังคงเปิดกว้างอยู่เสมอ ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ภาคธุรกิจทั่วโลก ต้องศึกษาข้อมูล อย่างใกล้ชิดต่อไป